Zeytinyağının lezzet kattığı, pratik ama bir o kadar da iddialı 10 yemek tarifini sizler için seçtik.

Bal Kabağı Mücveri

Fırında pişirildiği için hafif bir yemek. Kışın ana yemeklerin yanında servis edilebilir, sarımsaklı yoğurtla tek başına sağlıklı bir öğün olarak da yiyebilirsiniz. Malzemeler;

• 600 gram bal kabağı (yaklaşık 1,5 dilim)
• 1 adet yumurta
• 3 yemek kaşığı lor peyniri
• 1 yemek kaşığı un
• 6 dal dereotu (yaprak kısımları)
• 3 adet taze soğanın yeşil kısımları
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1 tatlı kaşığı rendelenmiş muskat cevizi
• 1 çay kaşığı karabiber ve tuz

Kabuk kısımlarını aldığınız bal kabağını rendeleyin. Dereotu yapraklarını ve taze soğanların yeşil bölümlerini çok ince doğrayın. Rendelenmiş bal kabağı ve doğradığınız malzemeleri karıştırma kabına alın. Yumurta, lor peyniri, un, zeytinyağı, rendelenmiş muskat cevizi, karabiber ve tuzu ekledikten sonra tüm malzemeyi harmanlayın. Tabanına yağlı kağıt serdiğiniz kelepçeli kek kalıbına mücver karışımını koyun. Karışımı kalıba düzgünce yayın. Önceden ısıtılmış 200 derece fırında 30-35 dakika kadar pişirin. Mücveri fırından çıkardıktan sonra, beş dakika oda ısısında bekletin. Kelepçeli kalıbın kenarını dikkatlice açın. Bir servis tabağını mücverin üzerine kapatıp ters çevirin, yağlı kâğıdı çıkartın. Dilimleyerek yanında yoğurtla birlikte servis yapın.

Zeytinyağlı Kavurmalı Bombay Fasülyesi

Bombay iri ve kavisli bir fasülye türü. Akdeniz mutfağında çoğunlukla mezesi yani piyazı ya da pilakisi yapılıyor. Malzemeler;

• 200 gr bombay fasulyesi
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 60-70 gr kavurma
• 1 adet orta boy soğan
• 1 diş sarımsak
• 3 su bardağı et ya da tavuk suyu
• 1 dal taze biberiye, kekik, tuz, karabiber

1 gece önceden ıslattığınız fasulyeleri süzün ve kenara alın. Soğanı ve sarımsağı ince ince yemeklik doğrayın. Kavurmayı küp küp doğrayın. Tencereye zeytinyağını ve doğradığınız kavurmaları alarak kavurmanın yağı çıkıncaya kadar soteleyin. Kavurmanın yağı çıkınca içine soğan ve sarımsağı ekleyerek 2 dakika kadar soteleyin. Tencereye et suyunu, fasulyeleri ve baharatları ekleyerek karıştırın. Tencerenin kapağını kapatarak kısık ateşte fasulyeler yumuşayıncaya (yaklaşık 1,5 saat) kadar pişirin. Pişen yemeğin içinden biberiye dalını alarak servis yapın.

Zeytinyağlı Çağla

Tam bir ege mutfağı lezzetini mutfağınızda pişirmeniz için malzemeler:

• 350 gr çağla
• 1,5 su bardağı araka bezelye (taze bakla ile de yapabilirsiniz)
• 1 adet orta boy soğan
• 1 diş sarımsak
• 2 sap taze soğan
• 4-5 yemek kaşığı zeytinyağı
• Su, tuz, çeyrek demet dereotu

Soğanı ince ince yemeklik doğrayın. Sarımsak ve taze soğanları ince ince kıyın. Çağlaları büyüklüğüne göre eline 2 ya da 4 parçaya bölün. Zeytinyağını tencereye alın. Soğanı ekleyin ve hafiften pembeleşinceye kadar kavurun. Çağlaları ekleyin ve 5 dakika kadar kavurun. Bezelyeleri, sarımsak ve taze soğanı ekleyerek 1 dakika daha kavurun. Suyunu ve tuzunu ekleyip tencerenin kapağını kapatın. Su kaynadıktan 10 dakika sonra kapağı açın. Yemek suyunu çekip çağlalar yumuşayıncaya kadar pişirin. Ocaktan aldığınız yemek biraz ılınınca içine ince ince kıydığınız dereotunu ekleyin ve soğuk servis yapın.

Zeytinyağlı Ispanak Kökü

• 1 soğan
• 2 diş sarımsak
• Yarım çay bardağı zeytinyağı
• 1 havuç
• 2 domates
• 1 çay bardağı pirinç
• Yarım kilo ıspanak kökü
• 5 su bardağı su
• Tuz, Karabiber

Yemeklik doğradığınız soğan ve ezdiğiniz sarımsağı zeytinyağında pembeleşinceye kadar soteleyin. Rendelediğiniz havuç, küp doğradığınız domatesler, pirinç ve yıkayıp süzdüğünüz ıspanak köklerini ilave edin. Tuz ve karabiber ile tatlandırıp suyunu ekleyin. Pirinçler yumuşayıncaya kadar pişirip ocaktan alın. 15 dakika kapağı kapalı olarak dinlendirin. Ilık ya da soğuk servis yapın.

Mozzarellalı Fırında Patlıcan

Yapımı kolay ama lezzetli tarifin malzemeleri;

• 3 adet patlıcan
• 1 top mozzarella
• 1 diş sarımsak
• 6-7 dilim fesleğen
• 1 çay bardağı domates sos
• Zeytinyağı
• Tuz

Patlıcanları pijama şeklinde soyun ve uzunlamasına 3 dilim olacak şekilde doğrayın. Zeytinyağında arkalı önlü hafifçe pişirin. Domates sosu 20*20 kare fırın kabına yayın. Üzerine patlıcanları onun üzerine de dilimlenmiş mozzarellaları koyun. Doğranmış sarımsakları da ekleyin. Bu işlemi domates sos, patlıcan ve mozzarellalar bitene kadar sürdürün. En üste tuz ekin, kıyılmış fesleğenleri ekleyin ve zeytinyağı gezdirip 180 derecede 15 dakika pişirin. Ardından servis edin.

Narlı Kereviz Salatası

Kış günü için oldukça besleyici ve yenileyici olan yemeğin içindekiler şöyle;

• 500 gram rendelenmiş kereviz
• 1 adet nar
• 1 demet maydanoz
• 2 su bardağı haşlanmış bulgur
• 1 çay kaşığı kimyon tohumu
• 2 yemek kaşığı nar ekşisi
• Yarım limonun suyu
• Zeytinyağı
• Tuz

Narı ayıklayıp maydanozu doğrayın ve tüm malzemeyi bir kapta karıştırıp salatayı servis edin.

Zeytinyağlı Portakallı Fava

Bu muhteşem ikili, iştah açan bir başlangıç olmasının yanı sıra kanepe, börek, salataların yanında harika gider. Malzemeler;

• 1,5 su bardağı kuru bakla (1 gece suda bekletin)
• 6 su bardağı sıcak su
• 1 adet büyük boy kuru soğan
• 4 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1/2 çay bardağı taze sıkılmış portakal suyu
• 1 yemek kaşığı toz şeker
• 1 tatlı kaşığı tuz

Kuru soğanı iri parçalar halinde doğrayın. Zeytinyağını derin bir tencerede kızdırın. Doğradığınız kuru soğanı, hafif bir renk alana kadar kavurun. Sıcak suyu tencereye aktarın. Pişirme süresini kısaltmak için, uzun süre suda beklettiğiniz kuru bakla, toz şeker, tuz ve portakal suyunu ekleyin. Baklalar yumuşayana kadar yaklaşık 45 dakika orta ateşte kaynatın. Zeytinyağının harika bir tat verdiği favaya kavuşmak için blender yardımıyla karışımı püre haline getirin. Ilındıktan sonra servis tabağına alın. Üzerine bolca zeytinyağı gezdirin. Dereotu ile süsleyin.

Erikli ve Zeytinyağlı Enginar

En lezzetli ve hafif enginar tariflerinden biri, işte malzemeler;

• 10 tane baby enginar
• 1 kahve fincanı pirinç
• 10 arpacık soğan
• 1 çay bardağı portakal suyu
• 1 çay bardağı su
• Yarım limonun suyu
• Tuz, Karabiber
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• Yarım su bardağı sızma zeytinyağı
• 1 demet taze soğan
• 1 kase erik

Erikleri ikiye kesin, çekirdeklerini çıkartın. Arpacık soğanları boyuna ikiye kesin ve yaprak yaprak ayırın. Soğanları ve erikleri 2 yemek kaşığı zeytinyağlı ile birlikte kavurun. Enginarları tencereye yerleştirin. Yıkayıp süzdüğünüz pirinci serpin. Enginarların yarısına gelecek şekilde suyu, zeytinyağının yarısını ve portakal suyunu dökün. Tuzu ve şekeri de serpin. Önce yüksek ateşte 5 dakika pişirin. Daha sonra ateşi kısın. 20 dakika sonra tencerenin kapağını açıp, doğranmış taze soğanı ekleyin. Tencerenin kapağını kapatıp 10 dakika daha pişirin. Enginarlar pişince ocaktan alın. İçinden tek tek alarak servis tabağına çanak olacak şekilde ters çevirip yerleştirin. Ortalarına malzemeleri paylaştırın. En son kalan sızma zeytinyağı gezdirin. Soğuk servis yapın.

Kuru İncir Dolması

• 30 kuru incir
• Yarım çay bardağı zeytinyağı
• 1 soğan
• 2 yemek kaşığı dolmalık fıstık
• 200 g kıyma
• 1 domates
• 1 yeşil elma
• 1 yemek kaşığı tereyağı
• 1 çay fincanı su ya da sebze suyu
• Karabiber, Tuz

İncirleri yıkayıp derin bir kaba alın. Üzerlerini geçecek kadar sıcak su ekleyip yumuşamaları için 10-15 dakika bekletin. Zeytinyağını bir tencereye alın ve hafif ısıtın. Yemeklik doğradığınız soğanı ekleyip birkaç dakika soteleyin. Dolmalık fıstığı ilave edin ve rengi dönene kadar kavurun. Kıymayı ekleyin ve suyunu çekene kadar kavurma işlemine devam edin. Karabiber ve tuz ile tatlandırıp ocaktan alın. İncirlerin suyunu iyice süzüp içlerini açın ve hazırladığınız kıymalı harç ile doldurun. Domates ve elmayı yarım ay şeklinde dilimleyin. Yayvan bir tencerenin tabanına domates ve elma dilimlerini yerleştirin. Üzerine doldurduğunuz kuru incirleri dizin ve tereyağı ile suyunu ekleyerek orta ateşte 15 dakika pişirin. Sıcak servis yapın.

Cevizli Tavuk

• 4 adet tavuk budu (İsterseniz tavuk göğüs eti de olabilir )
• 1 orta boy soğan
• 2 tatlı kaşığı acıka
• 4 su bardağı su
• 3 su bardağı ceviz içi
• 2 diş sarımsak
• 1 çay bardağı zeytinyağı

Abısta için:

• 1 su bardağı su
• 5 yemek kaşığı mısır unu

Soğanı ince doğrayıp, kavurun. Üzerine, iyice yıkayıp süzdüğünüz tavuk etlerini ilave edin. 1 tatlı kaşığı acıkayı da ekleyin, kavurmaya başlayın. 10 dakika kavurunca 4 bardak sıcak suyu ilave edin. Tencerenin kapağını kapatın, tavuk etleri yumuşayıncaya kadar pişirin. Tavuk etleri pişerken abıstayı hazırlayın. Küçük bir tencereye suyu aktarın. Kaynayınca mısır ununu ilave edin. Orta ateşte, sürekli karıştırarak 15 dakika boyunca pişirin. Ocaktan alıp soğumaya bırakın. Cevizi robota alıp yağı çıkana kadar iyice çekin (Ceviz çekildikçe birbirine yapışmaya başlaması gerek). İçine sarımsak ve kalan 1 tatlı kaşığı acıkayı da ekleyip çekmeye devam edin. Bu işlem sonucunda hepsi bir top haline gelecektir. Yeni harcınıza kalan abıstanın tamamını ekleyerek robotu çalıştırın. Hepsi birbirine yapışıp top olmaya başlayacaktır. Hazırladığınız harca daha önce pişirdiğiniz tavukların suyundan 3 kepçe kadarını ekleyip robotu çalıştırın. Diğer yandan servis tabağına tavuk etlerini alın. Robottaki boza kıvamındaki sosu tavuk etlerinin üzerine döküp iyice karıştırın ve servis yapın.

Dileriz tarifleri hem yaparken hem de yerken keyif alırsınız.

Zeytinyağını, soframızdan eksik etmemek de çok haklıyız. Mutfağımızın şanını, yemeğin lezzetini ve formumuzu koruduğu bir gerçek. Sarmalar, börekler, sebze yemekleri, salata ve özel soslarda kaşık kaşık zeytinyağı kullanıyoruz. Peki, onu doğru tüketiyor muyuz? Sadece sağlık açısından da değil, yemeğin lezzetini artırması açısından bu konu, üzerinde konuşulmaya değer doğrusu.

Yemek hazırlamak için ne zaman mutfağa girsek elimizin ilk uzandığı şeylerin başında zeytinyağı geliyor. Ancak, biraz fazla ısıtsak yanar ve zararlı bir hale gelir, acaba şimdi onun yerine kullansam? Dediğimiz anlarda az değil. Örneğin; kızartma yaparken fındık yağı, daha uzun süre pişireceğimiz yemekler olduğunda ise mısır özü yağları tercihimiz oluyor. Peki, zeytinyağı bu sorgulamayı hak ediyor mu?

Yüksek ısı, zeytinyağını yakar mı yakmaz mı?

Kızgın tavanın içine zeytinyağı koyarsanız, yanar. Bunu, mutfakta yemek pişiren herkes bilir. Zeytinyağı, gerçekten yüksek sıcaklığa dayanmaz bir yapıya sahip. Konu üzerine yapılmış birçok haber ve açıklama var. Aynı zamanda zeytinyağının yüksek ısıya dayanıklı bir yapıda olduğunu açıklayan bilimsel araştırmalar da mevcut.

İtalya’da Bolonya Üniversitesi’nin Gıda Bilimi Bölümü tarafından yapılan araştırmanın sonuçları oldukça dikkat çekici. Araştırma, zeytinyağının özellikle de sızma zeytinyağının soteleme, kızartma gibi işlemlerde kullanabilecek kadar yüksek ısıya dayanıklı bir yapıda olduğunu söylüyor. Bu yüzden karar sizin.

Aklınızda olsun, zeytinyağı ile hele hele sızma olanıyla kızartma yapılmaz, zeytinyağı çabuk yanar. Yemek pişirirken sızma zeytinyağı değil, riviera zeytinyağı veya rafine yağları kullanmalı. Sızma zeytinyağı salatalar için idealdir.

Zeytinyağının sağlığımıza faydası büyük

Gelin, işin biraz daha bilimsel kısmına bakalım. Sızma zeytinyağının faydasının asıl sebebi, içeriğindeki antioksidan gibi davranan fenoller. Kaliteli yağları sıraladığımızda natürel sızma zeytinyağını bu listenin başında görmemizin sebebi fenoller açısından oldukça zengin olması. Fenoller, serbest radikallerden ve toksik yapılardan vücudumuzu koruyor.

Zeytinyağının kolesterol miktarına olumsuz etki yapmadığını ilk kez 1989 yılında İzmir’de yapılan bir konferansta Hacettepe üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Orhan Koksal dile getirmiş ve şöyle demiş, “Bir hekim olarak hekim arkadaşlarıma şunu söylemek isterim. Yıllardan beri yaptığımız hatadan vazgeçelim ve hastalarımıza zeytinyağı yemelerini de tavsiye edelim. Çünkü yaptığımız araştırmalarda zeytinin yağının, diğer sıvı bitkisel yağlardan farklı olarak plazma lipid ve kolesterol miktarına olumsuz bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır.”

Zeytinyağı ne kadar tüketilmeli?

Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi FDA’ya göre; günde en az 2 yemek kaşığı zeytinyağı tüketmek koroner kalp rahatsızlığı(CHD) riskini azaltıyor. Bağırsak problemi yaşayanları aç karnına 2 kaşık yağ tüketmek rahatlatıyor. Aşırı tüketildiğinde ise, tıpkı diğer yağlar gibi kilo aldırıyor.  Diğer yağlardan farkı, zeytinyağının hemen hemen tamamı vücut tarafından kullanılması.

Vücudumuzun bazı önemli vitaminleri çözebilmek için yağa ihtiyacı var.  Bu yüzden yağsız beslenme ya da yağsız diyet programlarının vücudumuza zarar verdiği söyleniyor. Sağlıklı bir diyet programında bulunması gereken başlıca besin maddesi zeytinyağı. Tabi günde (diyet yapıyorsanız) 2 yemek kaşığından fazla tüketmemek kaydıyla.  Bir çorba kaşığı zeytinyağı 14 gram yağ ve yaklaşık 130 kalori, bir çorba kaşığı tereyağı ise 145-150 kalori içeriyor.  Tereyağının kolesterol oranı her 100 gramda 215 mg iken zeytinyağının kolesterol oranı ise 0. Çünkü o, bitkisel bir yağ.

Zeytinyağının yerine ne konulabilir?

Özellikle çiğ tüketimde natürel sızma zeytinyağının yerine geçebilecek başka bir yağ yok. Yemek pişirmede ise, ısıya dayanıklı olduklarından zeytinyağı yerine fındık yağı ya da tereyağı da kullanılabilir.

Nasıl korunmalı?

Zeytinyağı doğrudan güneş ışığı görmeyen serin yerde saklanmalı. Bunun için en uygun sıcaklık 14-15 derece. Zeytinyağındaki klorofil, yağın ışığa karşı hassas olmasına neden olduğundan, renkli cam şişe, damacana, porselen ya da çelik kaplarda saklanmaya özen gösterin. Zeytinyağı, ağzı açık olursa hava ile temastan dolayı bozulmaya başlar, asit oranı artar. Ağzını sıkı kapatmayı unutmayın. Usulüne göre saklanan doğal sızma zeytinyağları iki yıl kadar tazeliğini korur. Ayrıca, satın alırken özellikle cam şişede olanları tercih edin.

Çikolatayı hangi kadın sevmez ki? İtiraf edelim hepimiz ba-yı-lı-yo-ruz! Hele bir de söz konusu hem en mutlu, hem en mutsuz günlerimizin eşlikçisi Nutella ise. Bu yazıyı okurken sakın evde Nutella yok! diye endişelenmeyin. Çünkü biz size en kolay, en pratik ev yapımı tarifini vereceğiz. Üstelik Nutella’nın bir kavanozunun fiyatı almış başını gitmişken…

Dilerseniz gerekli malzemeler ile başlayalım:

1. 3 yemek kaşığı kakao
2. 2 Paket şeker vanilin (bulunabilirse 1 tatlı kaşığı vanilya özütü)
3. 1,5 su bardağı fındık
4. 3 yemek kaşığı şeker
5. 1 buçuk yemek kaşığı margarin
6. Yarım su bardağı süt

Fındıkları incecik, un kıvamına gelene kadar çekelim. Fındıkların kalitesi Nutella’nızın tadını etkileyecektir, buna da dikkat edebilirsiniz. Edindiğimiz karışıma kakaoyu da ekleyelim. Kakao ve fındığı zevkinize göre arttırıp azaltabilirsiniz. Bu sırada bir tavada, margarini ve unu kavuralım. Harcın çok pişmiş olmasına gerek yok, sadece birbirlerine karışmaları yeterli olacaktır. Hazır olan karışıma şeker ekleyelim. Elde ettiğimiz karışımı da robota ekleyeceğiz. Sütü azar azar sıcak olan karışıma ekleyip karışımı soğutalım. Bu aşamadan sonra kalan malzemeleri de robotun içine ilave edip, hepsini birden tekrar çekelim. Oluşan karışımın Nutella’dan farkı; evde yapmış olmanız ve daha sağlıklı olması olacak.

Bu karışımın tadını doya doya çıkarabilmeniz için, Nutella ile yapılabilecek iki leziz tatlı tarifi de eklemek istedik.

İlk olarak, basit ve lezzetli bir tarif olan Nutellalı kurabiye ile başlayalım. Edindiğiniz karışımın tamamını 1 su bardağı un ve 1 bütün yumurta ile çırpıp fırına atarsanız (6 – 8 dakika pişme süresi) kahvelerin yanına eşlikçi olacak leziz bir cookie elde etmiş olacaksınız! Yapması ise on dakikanızı bile almayacak kadar kolay.

Veya; ev yapımı Nutella’nızın yarısı kadar bir miktarı sıcak çikolata yapmak için de kullanabilirsiniz. İki su bardağı süt ve Nutella’nızın yarısını ocakta ısıtın. Nutella tamamen eriyip sütle birleşince ocaktan alın. Nutellalı sıcak çikolatanıza marshmallowlar ekleyebilir, tarçın çubukları ile süsleyebilirsiniz.

Kadinvesaglik.org